DENETİMLİ SERBESTLİK VE YARDIM HİZMETLERİNDEN SORUMLU DAİRE BAŞKANLIĞI

1 Haziran 2005 tarihinden sonra Türk Ceza Adalet Sistemi’nde, reform niteliği taşıyan değişikliklerden biri, denetimli serbestlik sisteminin kurulması olmuştur. Bu sistem; ceza yargılaması, infaz hukuku ve çocuk ceza hukukunun en önemli bölümünü oluşturmaktadır. Etkin ceza adalet sistemi, caydırıcı ceza infaz sistemi ile ideal çocuk adalet sistemi için denetimli serbestlik temel unsur haline gelmiştir.Denetimli serbestlik hizmetlerinde özellikle üzerinde durulan konular şunlardır:  Bireyler hakkında tutuklama tedbiri yerine adli kontrol tedbiri, hapis cezası yerine seçenek yaptırımlar verilmektedir. Yargılaması devam eden sanıklar hakkında sosyal araştırma raporu düzenlenmesi ile karar verme sürecinde hâkimlere yardımcı olunmaktadır. Ceza infaz kurumundan salıverilen hükümlülerin denetlenmesi ve topluma yeniden kazandırılabilmesi için çalışmalar yapılmaktadır.

Şube müdürlükleri; a) Yetişkin denetimli serbestlik şubesi, b) Çocuk denetimli serbestlik şubesi, c) Koruma kurulları ve yardım şubesi, ç) Kamu yararına çalışma ve madde izleme şubesi, d) Rapor ve rehberlik hizmetleri şubesi, şeklinde adlandırılır.

Danışma Kurulu :

Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Danışma Kurulu 5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanununun 19 ve 20 nci maddelerinde; 18/04/2007 tarihli ve 26497 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliğinin 117 ve 118 inci maddelerinde düzenlenmiştir.
Danışma Kurulu; denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerine ilişkin olarak danışma organı niteliğinde görev yapmaktadır.  Danışma Kurulunun başkanı Bakanlık Müsteşarı, başkan vekili Bakanlık müsteşar yardımcısıdır. Bakanlık Müsteşarının bulunmadığı zamanlarda Danışma Kuruluna, Bakanlık müsteşar yardımcısı başkanlık eder.

Danışma Kurulu; her takvim yılında en az bir defa, Bakanlık Müsteşarının uygun göreceği tarihte toplanır. Başkan, gerekli gördüğü hâllerde Danışma Kurulunu toplantıya çağırabilir. Toplantıda alınan tavsiye kararları tutanağa bağlanır ve kurul üyelerince imzalanır. Muhalif üye karşı oy yazısı yazar. Kararlar ilgili kurum ve kuruluşlara iletilir. Danışma Kurulunun toplantılarına Kurul üyeleri dışındaki kişi ve kurumların temsilcileri gündeme göre katılımcı olarak davet edilebilir. Danışma Kurulunun yazı işleri hizmetleri Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Danışma Kurulunun görevleri şunlardır:
1) Denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerine ilişkin temel ilkeleri belirlemek, öneri niteliğinde kararlar almak ve bu kararları ilgili kurum ve kuruluşlara iletmek.
2) Genel Müdürlük tarafından sunulan, şube müdürlükleri ve koruma kurullarının yıllık faaliyetlerini değerlendirmek ve önerilerde bulunmak.
3) Şube müdürlükleri ve koruma kurullarının görevleri ile ilgili olarak hazırlanan kanun, tüzük ve yönetmelik taslaklarını incelemek ve önerilerde bulunmak.
4) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.

Danışma Kurulu Üyeleri:

Bakanlığımız Müsteşarı Ahmet KAHRAMAN
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Nizamettin KALAMAN
Kanunlar Genel Müdürü Kenan ÖZDEMİR
Personel Genel Müdürü İbrahim OKUR
Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürü Mevlüt BİLİCİ
Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdür Ayşen GÜRCAN
Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Hukuk Müşaviri Gülsüm BÜKER
Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanı Abdullah GÜVEN
Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdür Vekili İsmail BARIŞ
Jandarma Genel Komutanlığı Harekat Başkanlığı Asayiş Daire Başkanı Alb. Erhan KUBAT
Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanı Hüseyin ÖZALP
Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürü Necmettin YALÇIN
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı Mehmet TEKİNARSLAN
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü Namık ATA
Denetimli Serbestlik ve Yardım Hizmetlerinden Sorumlu Daire Başkanı Vehbi Kadri KAMER
Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Polis Akademisi Dekanı Prof. Dr. Tülin İÇLİ
Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muharrem ÖZEN
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sibel KAZAK BERUMENT
Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ertan KAHRAMANOĞLU
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Av. Özcan ÇİNE
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi M. Şadan EREN
Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu Hukuk Müşaviri Av. Fatma Yasemin ERTEKİN
Mahalli İdareler Genel Müdürü Bülent KILINÇ
Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü Doç.Dr. Öner ODABAŞ

Koruma Kurulu :
Koruma kurullarının amacı; suçtan zarar görenler ile ceza infaz kurumundan salıverilen hükümlülerin, topluma uyumunu kolaylaştırmak için yardım yapılmasıdır. Yardım yapılırken geçici ayni veya nakdi yardım yerine iş sağlama veya kendi işlerini kurmaları yönünde meslek edinmelerinin sağlanmasına öncelik verilir.

Koruma Kurulları, 5402 sayılı Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Kanununun 16 ve 17 nci maddelerinde; 18/04/2007 tarihli ve 26497 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Denetimli Serbestlik ve Yardım Merkezleri ile Koruma Kurulları Yönetmeliğinin 101 ila 111 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Koruma Kurulları adalet komisyonunun bulunduğu yerlerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına bağlı olarak görev yapmaktadır. Kurulun başkanı Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet başsavcı vekili ya da Cumhuriyet savcısıdır. Cumhuriyet başsavcısı tarafından seçilen üyelerin görev süreleri iki yıldır. Görev süresi sona eren üye yeniden görevlendirilebilir. Herhangi bir sebeple ayrılan üyenin yerine yeni üye görevlendirilir. Bu üye ayrılan üyenin görev süresini tamamlar.

Cumhuriyet başsavcısının onayı ile koruma kurulları üyeleri dışında kişi ve kurumların temsilcileri kurulları toplantılarına katılımcı olarak davet edilebilir veya katılımcı olarak katılmayı isteyenlerin de talepleri kabul edilebilir.
Koruma kurullarının yazı işleri hizmetleri, denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürlüğünce yürütülür.

Koruma Kurulu Üyeleri:

Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet başsavcı vekili ya da Cumhuriyet savcısı,
Baro temsilcisi,
Belediye başkanı veya görevlendireceği yardımcısı,
Denetimli serbestlik ve yardım merkezi şube müdürü,
Cumhuriyet başsavcısı tarafından belirlenecek bir ceza infaz kurumu müdürü,
Millî eğitim müdürü,
Sosyal hizmetler müdürü,
Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı temsilcisi,
Teşkilatı bulunan yerlerde Türkiye İş Kurumu müdürü,
Ziraat ve Halk Bankası müdürleri,
Varsa ticaret ve sanayi odaları, ziraat odaları, borsalar, esnaf ve sanatkârlar birliği yöneticileri ile varsa kamuya ait fabrikalar,
İstekleri hâlinde o yerde şubesi bulunan kamuya yararlı dernek veya vakıflar ve özel bankaların yönetici seviyesindeki temsilcilerinden Cumhuriyet başsavcısı tarafından uygun görülenlerin katılımı ile oluşur.

Kurulların görevleri şunlardır:

1) Suçtan zarar gören kişilerin suç nedeniyle karşılaştıkları, sosyal, ekonomik ve psikolojik sorunların çözümünde yardımcı olmak.
2) Ceza infaz kurumlarından salıverilen hükümlülerin meslek veya sanat edinmelerinde, iş bulmalarında, sanat sahibi olanlar ile tarım işletmeciliği yapmak isteyenlere araç ve kredi sağlanmasında, işyeri açmak isteyenlere yardım edilmesinde ve karşılaştıkları diğer güçlüklerin çözümünde yardımcı olmak.
3) Ceza infaz kurumundan salıverilen çocuk ve genç hükümlülerin öğrenimlerine devam etmelerini sağlamaya yönelik her türlü tedbiri almak; salıverilen diğer hükümlülere de bu konuda yardımcı olmak.
4) Suçtan zarar gören veya ceza infaz kurumundan salıverilen hükümlülere öğrenimlerine devam etmelerini sağlamaya yönelik şube müdürlüğü tarafından hazırlanan projeleri görüşmek ve karara bağlamak.
5) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.

Daire Başkanlığının görevleri
Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Şube müdürlükleri ve bürolar ile koruma kurullarının genel amaç ve politikalar çerçevesinde düzenli ve verimli çalışmalarını sağlamak.
b) Denetimli serbestlik, yardım ve koruma hizmetlerini geliştirmek, bu konuda projeler hazırlamak, hükümlülerin yeniden suç işlemesinin önlenmesi ve topluma kazandırılmasını sağlayıcı etkenleri güçlendirmek amacına yönelik; eğitsel, kültürel, bilimsel, sosyal ve benzeri çalışmalar yapmak, gerektiğinde bununla ilgili olarak üniversiteler, eğitim kurumları ve sivil toplum kuruluşları ile koordineli çalışmak.
c) Şube müdürlüklerince hazırlanan bir sonraki yıla ait yıllık iş programları ve bu programlara ait projeler ile o yıla ait çalışma raporlarını her yıl Genel Müdürlüğe sunmak; Genel Müdürlükçe yayınlanacak yıllık faaliyet raporunu yönetsel, işlevsel ve sayısal verilere önem vererek hazırlamak.
ç) Şube müdürlükleri bulunmayan ilçelerde büroların kurulmasını veya kaldırılmasını Genel Müdürlüğe önermek.
d) Şube müdürlükleri, bürolar ve koruma kurullarının yönetim, denetim ve gözetim görevlerini yürütmek.
e) Şube müdürlükleri, bürolar ve koruma kurullarının çalışmaları ile ilgili her türlü karar ve işlemi yürütmek ve görevleri ile ilgili Bakanlık, diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan vakıf ve dernekler ile uygun görülen gönüllü gerçek ve tüzel kişilerle iş birliği yapmak, bu amaçla eğitim ve tanıtım faaliyetlerinde bulunmak.
f) Görev alanına giren kanun ve düzenleyici işlemlerdeki ihtiyaçlara ilişkin inceleme ve araştırmada bulunarak bunlara ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılması için gerekirse tasarılar hazırlayarak Genel Müdürlüğe öneride bulunmak.
g) Denetimli serbestlik altında bulunanlardan toplum için tehlike hâli taşıyanlara özel dikkat gösterilmesini sağlamak, gereken önlemleri almak ve bunlara özgü iyileştirme tedbirlerini geliştirmek.
ğ) Görev alanına giren konularda çocuk ve gençlere özel dikkat gösterilmesini, özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya bu etkiyi doğuran her türlü madde kullanımı ve aile içi şiddet söz konusu olduğunda, koruyucu ve tedavi edici yöntemlerin özenle uygulanmasını sağlamak.
h) Görev alanına giren konularda; bilgilerin, verilerin ve dosyaların elektronik ortama girilmesini, aktarılmasını, elektronik ortamda tutulmasını ve paylaşımının bu ortamda sağlanmasını koordine etmek ve bunları izlemek.
ı) Danışma Kurulunun yazı işleri hizmetlerini yürütmek.
i) Kanunlarla öngörülen denetimli serbestlik tedbirine ilişkin görevleri yapmak.