ULUSLARARASI KURULUŞLARIN DENETİMİ

Türkiye Cumhuriyeti Devleti,"İşkencenin, İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele ve Cezaların Önlenmesi Avrupa Sözleşmesi"ne 01 Şubat 1989 tarihinde taraf olmuş, böylece Sözleşme'nin izleme organı olan "İşkencenin Önlenmesi Avrupa Komitesi" CPT' nin yetkisini tanımıştır. Buna göre Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi'nin 2'nci ve 8'inci maddeleri gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından ceza infaz kurumlarımız denetlenmektedir.

Sözleşme'de yer alan hükümlere göre CPT delegasyonları, insanların gözetim altında tutuldukları yerlere sınırsız erişime ve giriş hakkına sahiptir.

CPT raporları, ilgili ülke tarafından yayınlanmasına yetki verilmediği sürece gizlidir.

Ancak; Türkiye, saydamlık adına 2001 yılında kendisiyle ilgili tüm CPT raporlarının yayınlanmasına izin vermiştir

Ayrıca, BM İşkenceye ve Diğer Zalimane İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmenin 11 ve 12'nci maddesi uyarınca Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama ile İşkenceyi ve Aşağılayıcı Muameleyi Önleme Komitesi yetkilileri tarafından denetlenmektedir.

Diğer taraftan; yukarıda belirtilen uluslararası kuruluşlar dışında, yabancı milletvekilleri, konsolosluk yetkilileri, üniversite öğrencileri vb gibi yabancı ülke temsilcileri, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlığımızdan izin alarak yabancı uyruklu hükümlü ve tutukluları ziyaret etmekte, ülkemizde ceza infaz alanında gerçekleştirilen reformları daha yakından izleme imkanına sahip bulunmaktadır.

Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklama ile İşkenceyi ve Aşağılayıcı Muameleyi Önleme Komitesi yetkilileri tarafından denetlenmekte, tüm tutuklu ve hükümlülerle özel olarak görüşmeleri sağlanmaktadır.

Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek ziyaretlerle ilgili düzenlemelere ulusal mevzuatta da yer verilmiş ve bu konudaki düzenleme 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 85'inci maddesinin ikinci fıkrasında aşağıdaki şekilde yapılmıştır.

"Hükümlü, denetim amacıyla Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle yetkisi kabul edilen kurum ve kuruluşların temsilcileri tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ve Adalet Bakanlığının izniyle ziyaret edilebilir.".